Przeciwstarzeniowa pielęgnacja skóry. Rola farmaceuty w doborze dermokosmetyków dla pacjenta

Przeglądy lekowe

Artykuł omawia znaczenie świadomej, kompleksowej pielęgnacji przeciwstarzeniowej oraz rolę farmaceuty w jej prawidłowym doborze. Współcześnie pacjenci coraz lepiej rozumieją procesy biologiczne starzenia się skóry oraz potrzebę stosowania wieloetapowej pielęgnacji opartej na naukowo potwierdzonych składnikach aktywnych. Opisano dwa główne mechanizmy starzenia: wewnętrzne (chronologiczne) – wynikające z procesów genetycznych oraz zewnętrzne – spowodowane działaniem promieniowania UV, zanieczyszczeń, stresu i niezdrowego trybu życia. W artykule podkreślono rolę bariery hydrolipidowej i mikrobiomu skóry jako naturalnej ochrony przed czynnikami zewnętrznymi oraz wskazano, że ich zaburzenie prowadzi do utraty jędrności i odporności skóry. Podkreślono rolę farmaceuty jako eksperta, który analizuje potrzeby pacjenta, pomaga dobrać właściwe preparaty oraz edukuje w zakresie systematyczności i prawidłowego łączenia kosmetyków, aby pielęgnacja była skuteczna i bezpieczna.

W ostatnich latach można zauważyć wzrost świadomości pacjentów w zakresie pielęgnacji przeciwstarzeniowej. Dotyczy to zarówno kobiet, jak i mężczyzn, którzy coraz lepiej rozumieją potrzeby swojej skóry, szukają rozwiązań, by zatrzymać proces starzenia, inwestują w produkty wysokiej jakości. Jeszcze kilkanaście lat temu pacjenci zadowalali się kremem, który w swojej nazwie miał słowo „przeciwzmarszczkowy”. Obecnie mają oni świadomość, że proces starzenia się skóry jest czymś naturalnym i nie należy się tego wstydzić czy obawiać, lecz wspierać odpowiednio dobraną, wielostopniową pielęgnacją. Pacjenci wiedzą, że piękna skóra to efekt codziennych nawyków i konsekwencji.

Procesy biologiczne prowadzące do starzenia się skóry

Starzenie się skóry to złożony proces biologiczny, który zachodzi w organizmie każdego człowieka. Jest wynikiem zmian stopniowo zachodzących w komórkach, tkankach i strukturach skóry pod wpływem zarówno czynników wewnętrznych (starzenie wewnętrzne, chronologiczne), jak i zewnętrznych (starzenie zewnętrzne). Proces ten prowadzi do stopniowej utraty funkcji elastyczności oraz zdolności regeneracyjnych skóry.

Starzenie wewnętrzne zachodzi w naszym organizmie naturalnie, jest zaprogramowane genetycznie i nie zależy od czynników zewnętrznych. W tym czasie komórki zaczynają produkować coraz mniej kolagenu, a włókna tego obecnego są bardziej kruche, cieńsze, mniej elastyczne, co skutkuje utratą jędrności, skóra staje się wiotka, pojawiają się zmarszczki. Fibroblasty produkują mniej kwasu hialuronowego, a to wraz ze zmniejszoną aktywnością gruczołów łojowych i potowych prowadzi do suchości skóry dojrzałej, co skutkuje z kolei większą podatnością na podrażnienia. W starzeniu wewnętrznym skóry mamy do czynienia również ze zmniejszoną syntezą elastyny, wskutek czego skóra traci elastyczność i jędrność. W wyniku zaburzeń mikrokrążenia skóra dojrzała jest słabiej odżywiona i dotleniona, co objawia się utratą blasku – skóra staje się matowa, szara i zmęczona.

Nie bez znaczenia dla procesu starzenia się skóry są czynniki pochodzenia zewnętrznego, takie jak: 
zanieczyszczenia, promieniowanie UV, dym tytoniowy, a także stres, nieodpowiednia dieta czy ilość i jakość snu. Mówimy wówczas o starzeniu zewnętrznym, w ramach którego dochodzi do uszkodzeń DNA komórek skóry, powstawania wolnych rodników i przewlekłego stanu zapalnego skóry. Białka, lipidy i kwasy nukleinowe odpowiedzialne za jędrną i promienną skórę ulegają zniszczeniu, co skutkuje powstawaniem głębokich zmarszczek, licznych przebarwień czy nieestetycznych pajączków. Skóra traci jędrność, staje się szorstka i sucha. Zdolności skóry dojrzałej do regeneracji są znacznie osłabione i spowolnione.

Znaczenie utrzymania bariery skórnej i mikrobiomu

Kluczową rolę w procesie obrony organizmu przed czynnikami zewnętrznymi, a co za tym idzie – spowo-
lnienia starzenia się skóry, odgrywają bariera skórna oraz mikrobiom skóry. Bariera skórna to zewnętrzna warstwa naskórka, głównie warstwa rogowa. Struktura ta chroni skórę przed utratą wody, drobnoustrojami, zanieczyszczeniami i działaniem czynników atmosferycznych. Jej uszkodzenie prowadzi do nadmiernej utraty wody, co objawia się suchością, uczuciem ściągnięcia, łuszczeniem i podrażnieniami. Osłabiona bariera staje się bardziej przepuszczalna, co zwiększa ryzyko reakcji alergicznych i stanów zapalnych skóry. Mikrobiom skóry to nic innego jak niezliczona ilość mikroorganizmów żyjących na powierzchni skóry, tj. bakterii, grzybów i wirusów. Tworzą one pewnego rodzaju tarczę wspierającą proces gojenia skóry, regulującą pH, zapobiegającą rozwojowi patogenów. Do zaburzenia mikrobiomu prowadzą m.in.: nieodpowiednie oczyszczanie skóry, stosowanie silnych detergentów, stres, nieodpowiednia dieta, antybiotykoterapia czy zanieczyszczenia powietrza. Skutkuje to osłabieniem odporności skóry i większą podatnością na infekcje, stany zapalne i podrażnienia.

Znaczenie kompleksowej pielęgnacji skóry dojrzałej

Ratunkiem i pomocą dla skóry dojrzałej jest szeroka gama produktów do pielęgnacji. Obecnie pielęgnacja skóry nie ogranicza się do nałożenia kremu na twarz czy balsamu na całe ciało. Tajemnica tkwi w kompleksowym, wielostopniowym dbaniu o skórę. Każdy etap pielęgnacji ma znaczenie – od oczyszczania, aż po aplikację kremu ochronnego.

1 Oczyszczanie
Pierwszym krokiem w pielęgnacji jest dokładne, ale delikatne oczyszczenie skóry. Warto sięgać po preparaty, które nie naruszają bariery hydrolipidowej, takie jak: mleczka, emulsje czy olejki myjące o neutralnym pH. Ich zadaniem jest usunięcie zanieczyszczeń i resztek makijażu, przy jednoczesnym zachowaniu naturalnej równowagi skóry.

2 Tonizacja
Tonizacja to etap często pomijany, a niezwykle ważny – przywraca skórze prawidłowe pH oraz przygotowuje ją do przyjęcia składników aktywnych z kolejnych kosmetyków. W przypadku skóry dojrzałej najlepiej sprawdzają się toniki zawierające niacynamid, pantenol lub ekstrakt z aloesu, które łagodzą podrażnienia i wspierają regenerację.

3 Serum – skoncentrowana pielęgnacja
Na przygotowaną skórę warto nałożyć odpowiednio dobrane serum, bogate w substancje aktywne o działaniu przeciwstarzeniowym. Wśród najskuteczniejszych składników warto wymienić:

  • kwas hialuronowy – intensywnie nawilża i wygładza skórę,
  • retinoidy – pobudzają odnowę komórkową i syntezę kolagenu,
  • peptydy – poprawiają napięcie i gęstość skóry,
  • witaminę C – działa antyoksydacyjnie i rozjaśnia przebarwienia.

 

Regularne stosowanie serum pozwala zauważyć wyraźną poprawę jędrności i elastyczności skóry.

4 Krem – ochrona i odżywienie
Zwieńczeniem pielęgnacji jest aplikacja kremu o bogatej konsystencji, który odżywia, regeneruje i chroni skórę przed utratą wilgoci. W składzie warto szukać lipidów, ceramidów, retinolu, kolagenu czy koenzymu Q10. Niezbędnym elementem codziennej pielęgnacji jest także ochrona przeciwsłoneczna – krem powinien zawierać filtry UV o faktorze co najmniej SPF 30.

Podczas aplikacji kosmetyków należy pamiętać, że pielęgnacja nie kończy się na linii brody – równie istotne jest objęcie nią szyi i dekoltu, które są narażone na te same procesy starzenia.

Mając na uwadze, że skóra wokół oczu jest wyjątkowo cienka i delikatna, w tym przypadku należy stosować preparaty o lekkiej, ale odżywczej formule. Regularne stosowanie kremów pod oczy pomaga zredukować cienie, obrzęki i zmarszczki mimiczne.

Coraz większe znaczenie w pielęgnacji skóry dojrzałej mają produkty z prebiotykami i probiotykami, które wspierają naturalny mikrobiom skóry. Dzięki nim skóra staje się bardziej odporna na działanie czynników zewnętrznych i lepiej zachowuje równowagę biologiczną.

Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom pacjentów szukających rozwiązań w pielęgnacji skóry dojrzałej, firma Dr Irena Eris opracowała serię dermokosmetyków AGENITY, które stanowią kompleksowe rozwiązanie. Dermokosmetyki AGENITY powstały na gruncie nauki. Ich fundamentem jest opatentowana przez zespół naukowców Centrum Naukowo-Badawczego Dr Irena Eris, rewolucyjna – z perspektywy całego świata nauki – formuła czynnika wzrostu FGF1 LMS™ z technologią transportu dermalnego LIPO-SPHERE. Dzięki zróżnicowanym formułom i ukierunkowanemu działaniu farmaceuta może dobrać preparaty indywidualnie do potrzeb skóry pacjenta – od intensywnego nawilżenia i detoksykacji (AGENITY Hydra-Ox), przez redukcję zmarszczek (AGENITY Retivine), poprawę owalu twarzy i zwiększenie napięcia skóry (AGENITY Prolift), odmłodzenie i wygładzenie skóry (AGENITY Neuroglow), aż po pielęgnację skóry w okresie menopauzy (AGENITY Menoperfect).

Rola farmaceuty w doborze KOSMETYKÓW DO pielęgnacji skóry

Pacjenci przed zakupem kosmetyków coraz częściej proszą farmaceutę o poradę. Wnikliwie analizują składy produktów, nie kierują się już wyłącznie reklamą i mają coraz większą świadomość tego, jak istotna jest właściwa pielęgnacja skóry.

Farmaceuta przeprowadza analizę potrzeb skóry pacjenta i pomaga w doborze odpowiednich preparatów. Kluczowym etapem jest ocena typu skóry (sucha, tłusta, mieszana), określenie głównego problemu i celu pielęgnacji (np. zmarszczki, przebarwienia, utrata jędrności czy poprawa owalu twarzy) oraz uwzględnienie ewentualnych nadwrażliwości czy alergii pacjentów.

Dzięki temu możliwe jest dobranie odpowiedniej tekstury kosmetyku oraz składników aktywnych, które najlepiej odpowiadają potrzebom skóry pacjenta.

Farmaceuta podkreśla również znaczenie systematyczności w pielęgnacji, bo regularne stosowanie kosmetyków przynosi najlepsze efekty. Edukuje także pacjenta w zakresie prawidłowego łączenia składników aktywnych, kolejności aplikacji produktów oraz częstotliwości ich stosowania, aby pielęgnacja była skuteczna i bezpieczna. 

Piśmiennictwo:

Rawlings A.V., Harding C.R., Moisturization and skin barrier function, „Dermatologic Therapy” 2004.
Zouboulis C.C., Ageing and skin: From pathophysiology to innovative anti-aging strategies, „Journal of Dermatological Science” 2009.
Draelos Z.D., Cosmeceuticals and active cosmetics: Drugs vs. cosmetics, Taylor & Francis, 2016.
Narbutt J., Lesiak A., Rola fotoprotekcji w profilaktyce starzenia skóry, „Dermatologia Kliniczna” 2020.
Wolska H., Starzenie się skóry – przyczyny i profilaktyka, „Dermatologia Estetyczna” 2018.
Dr Irena Eris, materiały informacyjne producenta na temat marki AGENITY.

Przypisy