Niedokrwistość jest częstym zaburzeniem, występującym we wszystkich grupach wiekowych i towarzyszącym chorobom różnych narządów i układów. Charakteryzuje się małą liczbą krwinek czerwonych lub stężeniem hemoglobiny poniżej normy, co prowadzi do niedostatecznego zaopatrzenia tkanek w tlen. Niedokrwistość jest szczególnie istotnym problemem klinicznym w przypadku chorych operowanych. Może uniemożliwić przeprowadzenie operacji, a także prowadzić do poważnych powikłań. Operacje ortopedyczne są często rozległe i długotrwałe.
Pacjenci z wykrytą niedokrwistością przed planowaną operacją ortopedyczną wymagają w związku z tym odpowiedniego przygotowania i leczenia w celu zwiększenia stężenia hemoglobiny. Z kolei niedokrwistość po operacji ortopedycznej może wpłynąć na proces rehabilitacji i rekonwalescencji, dlatego wymaga leczenia w postaci suplementacji żelaza, witamin i minerałów, a w cięższych przypadkach transfuzji krwi. Należy podkreślić, że w każdym przypadku diagnostyka niedokrwistości musi uwzględniać rozpoznanie choroby podstawowej, a leczenie musi mieć charakter przyczynowy.
Dział: Przeglądy lekowe
Kwas masłowy stanowi jeden z kluczowych metabolitów mikrobioty jelitowej, będący głównie produktem fermentacji niestrawnych węglowodanów w okrężnicy. Dzięki swoim licznym właściwościom, w tym energetycznym dla kolonocytów, modulacyjnym dla bariery jelitowej i układu immunologicznego oraz epigenetycznym, odgrywa istotną rolę w utrzymaniu homeostazy przewodu pokarmowego. W ostatnich latach obserwuje się wzrost zainteresowania preparatami zawierającymi kwas masłowy lub jego sole w kontekście wsparcia terapii chorób przewodu pokarmowego i zaburzeń metabolicznych. W praktyce klinicznej coraz większego znaczenia nabiera kwestia standaryzacji tych preparatów, to znaczy deklarowanej zawartości kwasu masłowego (mg) w jednej dawce oraz jakości formulacji (np. mikrokapsułkowanie, uwalnianie w jelicie grubym). Niniejszy artykuł omawia mechanizmy działania kwasu masłowego w przewodzie pokarmowym, wskazania kliniczne dla preparatów o wysokiej zawartości kwasu masłowego, rosnące zainteresowanie tą strategią terapeutyczną, aspekty praktyczne wyboru preparatu oraz edukację pacjenta.
Artykuł omawia znaczenie świadomej, kompleksowej pielęgnacji przeciwstarzeniowej oraz rolę farmaceuty w jej prawidłowym doborze. Współcześnie pacjenci coraz lepiej rozumieją procesy biologiczne starzenia się skóry oraz potrzebę stosowania wieloetapowej pielęgnacji opartej na naukowo potwierdzonych składnikach aktywnych. Opisano dwa główne mechanizmy starzenia: wewnętrzne (chronologiczne) – wynikające z procesów genetycznych oraz zewnętrzne – spowodowane działaniem promieniowania UV, zanieczyszczeń, stresu i niezdrowego trybu życia. W artykule podkreślono rolę bariery hydrolipidowej i mikrobiomu skóry jako naturalnej ochrony przed czynnikami zewnętrznymi oraz wskazano, że ich zaburzenie prowadzi do utraty jędrności i odporności skóry. Podkreślono rolę farmaceuty jako eksperta, który analizuje potrzeby pacjenta, pomaga dobrać właściwe preparaty oraz edukuje w zakresie systematyczności i prawidłowego łączenia kosmetyków, aby pielęgnacja była skuteczna i bezpieczna.
W ostatnich latach mikrobiota jelitowa oraz biotyki, takie jak probiotyki, prebiotyki, synbiotyki i postbiotyki, zyskały ogromne zainteresowanie ze względu na ich potencjalne korzyści zdrowotne. Coraz więcej badań sugeruje, że mogą one odgrywać kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia oraz zapobieganiu lub leczeniu wielu schorzeń przewodu pokarmowego. Mimo to istnieje wiele niejasności i kontrowersji dotyczących ich skuteczności. Celem niniejszego artykułu jest przegląd aktualnych wytycznych i najnowszych badań dotyczących biotyków oraz ocena, czy rzeczywiście przyczyniają się one do utrzymania lub poprawy zdrowia, czy są to jedynie marketingowe chwyty. Ponadto artykuł omawia aktualną definicję żywności fermentowanej, która coraz częściej rozpatrywana jest w kontekście wpływu na mikrobiotę jelitową.
Artykuł omawia znaczenie magnezu jako kluczowego kationu wewnątrzkomórkowego, uczestniczącego w licznych procesach metabolicznych i enzymatycznych. Podkreślono problem powszechnej suplementacji w Polsce, przy jednocześnie niedostatecznej podaży magnezu z dietą. Omówiono biodostępność różnych form chemicznych magnezu, rolę witaminy B6 w jego wykorzystaniu oraz znaczenie odpowiedniego dawkowania (małe dawki podawane częściej). Szczególna rola przypisana została farmaceutom, którzy powinni wspierać pacjentów w podejmowaniu decyzji o suplementacji, oceniać ryzyko niedoborów, interakcje lekowe oraz czuwać nad bezpieczeństwem farmakoterapii. Artykuł akcentuje, że preparaty magnezu o statusie leku, zwłaszcza w formie organicznej, są właściwszym wyborem niż suplementy diety.
Artykuł omawia, jak sezon grypowy może stać się okazją do zwiększenia liczby szczepień przeciwko półpaścowi u osób powyżej 65. roku życia. Autor podkreśla, że farmaceuci od czasu pandemii COVID-19 odgrywają kluczową rolę w profilaktyce, edukacji i wykonywaniu szczepień w aptekach. Sezon grypowy sprzyja promocji szczepień, ponieważ pacjenci częściej odwiedzają placówki medyczne i są bardziej świadomi zagrożeń zdrowotnych. Połączenie szczepienia przeciw grypie i półpaścowi zwiększa wygodę i akceptację wśród seniorów. W artykule wskazano, że koszty powikłań półpaśca są wyższe niż koszty szczepień, a refundacja i pełne finansowanie usługi od 2025 r. usuwają bariery ekonomiczne. Włączenie farmaceutów w aktywną rekomendację i realizację szczepień może istotnie poprawić wyszczepialność, jakość życia pacjentów i odciążyć system ochrony zdrowia.
Kwasy tłuszczowe omega-3 wywierają korzystny, plejotropowy wpływ na rozwój płodu oraz stan zdrowia dzieci. Odgrywają istotną rolę w rozwoju układu nerwowego i kształtowaniu odpowiedzi odpornościowej, podkreśla się także ich znaczenie w prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego oraz alergicznych. Głównym źródłem kwasów omega-3 jest tłuszcz ryb morskich. Niestety ze względu na nieprawidłowe nawyki żywieniowe Polska należy do krajów szczególnie zagrożonych niedoborem kwasów tłuszczowych omega-3. Należy zatem propagować zwiększenie spożycia tłustych ryb morskich, a w uzasadnionych sytuacjach zalecać dodatkową suplementację DHA.
Atopowe zapalenie skóry (AZS, wyprysk alergiczny) jest częstą chorobą wieku niemowlęcego i dziecięcego. Dokonanie właściwego rozpoznania i ukierunkowanie procesu diagnostycznego nie jest problemem. Dużym wyzwaniem jest leczenie tego schorzenia. Spowodowane jest to faktem, że u każdego pacjenta choroba przebiega inaczej i różne są reakcje na preparaty leczące. Jak na razie w sferze marzeń pozostaje powstanie wielospecjalistycznych ośrodków kompleksowo leczących dzieci z AZS (alergolog, dermatolog, dietetyk i psycholog) w ciągu jednej wizyty.
Zespół bolesnego miesiączkowania (ZBM) to jedna z częstszych dolegliwości w okresie rozrodczym dotykająca ponad połowę młodych kobiet. Istotną rolę w jego etiopatogenezie odgrywają prostaglandyny oraz nadmierna czynność skurczowa macicy. Korzystny efekt leczenia uzyskujemy stosując inhibitory syntezy prostaglandyn – niesterydowe leki przeciwzapalne (aspiryna, naproksen, ibuprofen, ketoprofen). W licznych badaniach klinicznych uzyskiwano obniżenie napięcia podstawowego, częstości i amplitudy skurczów macicy oraz zmniejszanie dolegliwości bólowych w ZBM.
Artykuł omawia znaczenie kolagenu w regeneracji organizmu kobiety po ciąży. W czasie ciąży organizm kobiety doświadcza dużych zmian hormonalnych, fizycznych i metabolicznych, które mogą prowadzić do niedoborów kolagenu. Po porodzie niedobór ten objawia się m.in. pogorszeniem kondycji skóry, włosów i stawów. Rola kolagenu w gojeniu ran po porodzie (np. po cesarskim cięciu), redukcji rozstępów, wzmacnianiu kości i stawów oraz poprawie wyglądu skóry, włosów i paznokci jest niezwykle istotna. W opracowaniu jest mowa o skuteczności suplementacji kolagenem, zwłaszcza w formie doustnej. Artykuł zwraca też uwagę na konieczność dostarczania dodatkowych składników, takich jak witamina C, E i kwas hialuronowy, by zwiększyć efektywność syntezy kolagenu.
Okres ciąży jest tym w życiu kobiety, w którym ze szczególną uwagą powinna ona skupić się na odżywianiu. Niestety, nawet najlepiej skomponowany jadłospis nie będzie w stanie dostarczyć wszelkich niezbędnych witamin i składników odżywczych, które zarówno jej organizm, jak i organizm rozwijającego się dziecka będą potrzebować. Tempo życia, brak dostępu do wartościowych składników, ale i słabe wzorce żywieniowe, które nagminnie stosowane są w dzisiejszych czasach, utrudniają zapewnienie niezbędnych elementów dobrej diety.