Opryszczka jest znana ludzkości od tysięcy lat. Opisy zmian opryszczkowych pojawiały się już w najstarszych źródłach medycznych, a sama choroba – mimo pozornie łagodnego charakteru – do dziś pozostaje jednym z najczęstszych problemów, z jakimi pacjenci zgłaszają się do apteki. Z perspektywy farmaceuty najważniejsze jest jednak to, że opryszczka wargowa nie jest wyłącznie pojedynczym, samoograniczającym się epizodem. W praktyce bardzo często ma charakter nawrotowy, a dla części pacjentów staje się problemem przewlekłym.
Dział: Temat numeru
Osteoporoza jest chorobą, której częstość występowania wzrasta z wiekiem. U jej podstaw leży obniżenie wytrzymałości, która zwiększa prawdopodobieństwo łamliwości kości. Ze względu na zasięg i następstwa osteoporoza jest zaliczana do grupy schorzeń o znaczeniu społecznym. W związku ze starzeniem się społeczeństwa może ona stać się jeszcze większym problemem niż do tej pory. Koszty leczenia złamań niskoenergetycznych i opieki nad pacjentami tracącymi w ich wyniku pełną sprawność są coraz wyższe. Bardzo ważne staje się więc holistyczne podejście do zapobiegania osteoporozie i jej leczenia, uwzględniające zapobieganie złamaniom, leczenie farmakologiczne, aktywność, dietę oraz właściwą suplementację.
Artykuł prezentuje dwa spojrzenia na kwestię antykoncepcji awaryjnej. Dr n. med. Piotr Stołtny – ginekolog – omawia aspekty medyczne i farmakologiczne, natomiast adwokat Anna Popławska przedstawia kwestie prawne i odpowiedzialność zawodową farmaceutów.
Artykuł omawia rolę farmaceuty jako edukatora zdrowotnego w profilaktyce osteoporozy, szczególnie u kobiet w okresie menopauzy. Podkreśla znaczenie wapnia i witaminy D dla utrzymania zdrowych kości i mięśni oraz zapobiegania złamaniom. Przedstawia przyczyny niedoborów tych składników, zalecane dawki suplementacji i zasady ich przyjmowania. Autor zwraca uwagę na rolę farmaceuty w ocenie ryzyka osteoporozy (np. za pomocą narzędzia FRAX®), doradzaniu w zakresie diety, stylu życia i przyjmowania leków. Wskazuje, że farmaceuta może skutecznie wspierać pacjentki w utrzymaniu sprawności i niezależności poprzez edukację i motywowanie do zdrowych nawyków.
Nazwa „wapń” pochodzi od łacińskiego słowa calcium (stąd symbol chemiczny – Ca), co w dosłownym tłumaczeniu oznacza „metal z wapna”. Nie wszyscy pamiętamy, że wapń jest metalem. Metaliczny wapń ma twardość zbliżoną do ołowiu, można kroić go nożem, jednak dodany do innych metali znacznie zwiększa ich twardość. Właściwość ta znajduje w pewnym sensie odzwierciedlenie w biologii – wapń jest podstawowym składnikiem mineralnym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania układu szkieletowego. Można również zaryzykować twierdzenie, że bez tego pierwiastka niemożliwe byłoby życie na Ziemi.
Kiedy wpiszemy w internetową wyszukiwarkę „jak wspierać odporność”, to zasypią nas oferty suplementów diety – dla dzieci oraz dla dorosłych. Dojrzały układ odpornościowy u osoby dorosłej działa inaczej niż u dziecka. Jest jednak coś, co niezależnie od wieku, łączy temat jakim jest dbanie o odporność czyli kompleksowe podejście do tego jak działa i co działa na układ immunologiczny. Czy na tak skomplikowany układ można wpływać prostymi metodami? Czy powszechnie stosowane dobre rady na temat leczenia i profilaktyki infekcji mają uzasadnienie? I jak szeroko trzeba zadziałać, żeby mówić o wsparciu odporności?
Przewód pokarmowy człowieka zasiedlony jest przez rożnego typu mikroorganizmy, nazwane łącznie mikrobiotą. Mikrobiom to zbiór genów reprezentowanych przez mikrobiotę. Stan równowagi ilościowej i jakościowej w zakresie bakterii w obrębie mikrobioty nazywamy eubiozą. W przypadku kiedy eubioza z różnych powodów (np. antybiotykoterapia czy zmiana sposobu żywienia ) zostaje zakłócona występuje stan zwany dysbiozą. Przywrócenie eubiozy jest możliwe przez zastosowanie preparatów probiotycznych (probiotyki – probioza).
Zaburzenia funkcji tarczycy u dzieci występują rzadziej niż u dorosłych. Mimo to stanowią bardzo istotny problem kliniczny ze względu na następstwa, które mogą powodować. Hormony tarczycy odgrywają ważną rolę na każdym etapie rozwoju dziecka, począwszy od wczesnego okresu płodowego. Wrodzona niedoczynność tarczycy jest objęta programem obowiązkowych badań przesiewowych prowadzonych w Polsce u wszystkich noworodków.