Niewydolność serca (HF) jest zespołem klinicznym charakteryzującym się występowaniem objawów, takich jak duszność, zmęczenie i obrzęki. Nieprawidłowości w strukturze lub funkcji mięśnia sercowego, w konsekwencji prowadzące do podwyższonego ciśnienia wewnątrzsercowego i zmniejszenia pojemności minutowej serca, są przyczyną HF. Na całym świecie na HF cierpi około 26 milionów osób, co zwiększa koszty opieki zdrowotnej i obniża jakość życia pacjentów. Przyczyny HF w krajach rozwiniętych to głównie przewlekły zespół wieńcowy oraz nadciśnienie tętnicze. Algorytmy zawarte w wytycznych ESC pozwalają z dużym prawdopodobieństwem ustalić rozpoznanie HF w krótkim czasie. Diagnostyka HF opiera się na ocenie czynników ryzyka, objawów, badaniach EKG, echokardiograficznym oraz oznaczeniu peptydów natriuretycznych. HF klasyfikowana jest według frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF), wyróżniając niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory ≤ 40% (HFrEF), z łagodnie obniżoną frakcją wyrzutową powyżej 40%, ale poniżej 50% (HFmrEF), niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową lewej komory ≥ 50% (HFpEF). Farmakoterapia HF obejmuje β-adrenolityki, ACEI/ARNI, MRA i SGLT2i, a także diuretyki w razie cech przewodnienia. Personalizowane leczenie ma na celu zmniejszenie objawów, poprawę jakości życia oraz zapobieganie ponownym hospitalizacjom. Niezmiernie istotne jest wczesne wdrożenie pełnej farmakoterapii niewydolności serca, a także jej szybka intensyfikacja.
Dział: Optymalizacja leczenia i farmakoterapii
Artykuł omawia rolę farmaceuty w profilaktyce i leczeniu otyłości, podkreślając, że jest to przewlekła choroba, a nie jedynie problem estetyczny. Otyłość wiąże się z poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi, a jej nierozpoznawanie prowadzi do leczenia tylko powikłań, zamiast choroby podstawowej. Farmaceuta ma obowiązek podejmować działania profilaktyczne, identyfikować ryzyko, edukować pacjentów i wspierać ich w zmianie stylu życia. Kluczowa jest empatyczna komunikacja, wspólne ustalanie celów oraz współpraca z interdyscyplinarnym zespołem terapeutycznym.
Alergia na pokarm występuje przede wszystkim w pierwszych latach życia i dotyczy ok. 5–8% dzieci; wśród dorosłych występuje rzadziej (ok. 2–3% populacji). U dzieci najczęstszą postacią jest alergia na białka mleka krowiego oraz jajo kurze (tab. 1).
Zaburzenia funkcji tarczycy u dzieci występują rzadziej niż u dorosłych. Mimo to stanowią bardzo istotny problem kliniczny ze względu na następstwa, które mogą powodować. Hormony tarczycy odgrywają ważną rolę na każdym etapie rozwoju dziecka, począwszy od wczesnego okresu płodowego. Wrodzona niedoczynność tarczycy jest objęta programem obowiązkowych badań przesiewowych prowadzonych w Polsce u wszystkich noworodków.
Pacjenci pediatryczni stanowią grupę, nad którą opieka farmaceutyczna pełna jest wyzwań. Ze względu na liczne odrębności tej populacji, mające wpływ na działanie leków, dobór skutecznej i bezpiecznej farmakoterapii może być trudny i kłopotliwy. W artykule omówiono odmienności populacji pediatrycznej oraz aktualne możliwości terapeutyczne częstych problemów wieku dziecięcego, takich jak: gorączka, kolka jelitowa, biegunka oraz pieluszkowe zapalenie skóry.
W artykule przedstawiono przebieg w czasie najczęstszych zakażeń układu oddechowego, czyli tzw. przeziębień i przedstawiono sposoby objawowego postępowania leczniczego dostępne farmaceucie. Omówiono zwłaszcza skuteczne postępowanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe zmniejszające nacisk chorych i ich opiekunów na ich zdaniem jedyne skuteczne leczenie, czyli antybiotykoterapię. Omówiono także zasady objawowego postępowania z katarem i bólem gardła, w tym ich fitoterapię.
Biegunka podróżnych jest najczęstszą dolegliwością podróżujących dzieci. W artykule przedstawiono aktualną wiedzę na temat biegunki podróżnych u dzieci z uwzględnieniem epidemiologii, czynników ryzyka, środków zapobiegawczych, objawów, powikłań, czynników sprawczych oraz postępowania terapeutycznego.